Upadłość konsumencka: pytania i odpowiedzi
Odpowiedzi na 35 pytań, które najczęściej zadają osoby rozważające upadłość konsumencką: o komornika, syndyka, plan spłaty, wniosek w KRZ, majątek i rodzinę.
Upadłość konsumencka, a komornik?
Z momentem wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości egzekucja komornicza zostaje zawieszona. Oznacza to, że komornik nie może prowadzić żadnych dalszych działań. Gdy postanowienie się uprawomocni, wszyscy komornicy umarzają prowadzone postępowania, a jedyną osobą odpowiedzialną za postępowanie jest syndyk.
Co się dzieje, gdy nie podam wszystkich wierzycieli we wniosku o upadłość konsumencką?
Czasami dłużnik może nie znać wszystkich swoich wierzycieli, zwłaszcza jeśli dokumenty zostały zgubione lub zniszczone. W takiej sytuacji należy wysłać pisma do komorników, BIK, BIG i firm windykacyjnych, aby uzyskać pełną listę wierzycieli. Jeśli po ogłoszeniu upadłości pojawią się nieujawnieni wierzyciele, długi te nie zostaną automatycznie umorzone, chyba że wierzyciel udowodni, że dłużnik celowo nie podał informacji o zobowiązaniu.
Czy istnieje rejestr, w którym mogę sprawdzić, czy już ogłoszono moją upadłość? Czy rodzina i znajomi się o tym dowiedzą?
Od 1 grudnia 2021 r. wszystkie ogłoszenia dotyczące postępowań upadłościowych są publikowane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Informacje te są dostępne publicznie, co oznacza, że każdy, kto wie, gdzie szukać, może się o tym dowiedzieć.
Czy syndyk może sprawdzić mojego Facebooka i inne media społecznościowe?
Tak, syndyk może przeszukiwać media społecznościowe, aby sprawdzić, czy nie ma tam dowodów na ukrywanie majątku lub wydawanie pieniędzy na luksusy, co mogłoby podważyć wiarygodność dłużnika.
Czy syndyk, podobnie jak komornik, zabierze mi pieniądze z rozliczenia PIT?
Tak, syndyk może zająć zwrot podatku z Urzędu Skarbowego. Zajęcie środków następuje do momentu ustalenia planu spłaty. W trakcie postępowania upadłościowego syndyk może raz zająć zwrot podatku, który przysługuje dłużnikowi.
Czy po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej będę mógł prowadzić działalność gospodarczą?
Prawo upadłościowe nie wyklucza prowadzenia działalności gospodarczej po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej. Możliwe jest założenie działalności gospodarczej nawet w trakcie postępowania upadłościowego, jednak dłużnik musi liczyć się z trudnościami w uzyskaniu kredytu.
Jak złożyć wniosek o upadłość konsumencką i czy poradzę sobie sam bez prawnika?
Wniosek o upadłość konsumencką można złożyć online za pośrednictwem Krajowego Rejestru Zadłużonych. Możliwe jest także złożenie wniosku w tradycyjnej formie papierowej w sądzie. Choć samodzielne złożenie wniosku jest możliwe, często warto skorzystać z pomocy prawnika, aby uniknąć błędów i przyspieszyć cały proces.
Czy będę musiał iść na rozprawę, na której sąd rozstrzygnie, czy dostanę upadłość konsumencką?
Obecnie dłużnik nie musi stawiać się na rozprawę. Sąd może rozpatrzyć wniosek na posiedzeniu niejawnym, jeśli spełnione są wszystkie formalne przesłanki.
Czy w BIK widnieje informacja, że w stosunku do dłużnika ogłoszono upadłość konsumencką?
Tak, informacja o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej przez sąd rejonowy jest przekazywana do BIK. Informacja ta widnieje w bazie BIK przez 10 lat od daty ogłoszenia upadłości, co może wpływać na zdolność kredytową dłużnika.
Co nie można po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej?
Po ogłoszeniu upadłości dłużnik traci prawo zarządzania swoim majątkiem wchodzącym w skład masy upadłościowej. Oznacza to, że nie może samodzielnie sprzedawać, darować ani rozporządzać tym majątkiem bez zgody syndyka.
Czy złożenie wniosku o upadłość konsumencką do sądu wstrzymuje egzekucje komornicze?
Nie, samo złożenie wniosku nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Dopiero ogłoszenie upadłości powoduje zawieszenie i umorzenie postępowań egzekucyjnych przez komornika.
Czy syndyk będzie mnie często nachodził w domu, w którym mieszkam?
Syndyk nie odwiedza dłużnika bez zapowiedzi, w przeciwieństwie do komornika. Może jednak odwiedzić miejsce zamieszkania, aby ocenić warunki życia dłużnika, szczególnie jeśli dom jest własnością dłużnika. Wówczas może pojawić się także rzeczoznawca majątkowy, który oceni wartość nieruchomości.
Co nie podlega egzekucji? Czy syndyk zajmie mi lodówkę i łóżko?
Zgodnie z przepisami, niektóre przedmioty codziennego użytku nie podlegają egzekucji, np. lodówka, łóżko, pralka, stół, krzesła oraz inne przedmioty niezbędne do życia codziennego. Przedmioty te mogą być zajęte tylko wtedy, gdy ich wartość znacznie przekracza przeciętną wartość nowych przedmiotów tego samego rodzaju.
Czy to prawda, że długi w Urzędzie Skarbowym i Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych się nie umarzają w upadłości konsumenckiej?
Nie, zobowiązania wobec ZUS i US mogą zostać umorzone w ramach upadłości konsumenckiej. Wyjątki od umorzenia obejmują alimenty, renty z tytułu odszkodowania, kary grzywny, zobowiązania wynikające z przestępstw oraz świadomie pominięte długi.
Czy to prawda, że jeżeli mam bardzo duże zadłużenie, np. 800 tysięcy złotych, to dostanę taki plan spłaty, że nie zdołam go i tak zrealizować?
Sąd ustala plan spłaty wierzycieli, biorąc pod uwagę możliwości finansowe dłużnika, potrzeby jego rodziny oraz wysokość zadłużenia. W niektórych przypadkach sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalania planu spłaty, jeśli dłużnik jest trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat.
Czy jest sens składać wniosek o upadłość konsumencką, jeśli mam dług w wysokości 40 tysięcy złotych?
Tak, brak możliwości spłaty zobowiązania jest podstawą do ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Jeśli dłużnik nie jest w stanie spłacać długów od co najmniej trzech miesięcy i nie ma perspektyw na poprawę sytuacji finansowej, warto rozważyć złożenie wniosku, niezależnie od wysokości długu.
Ile czasu po otrzymaniu upadłości syndyk zajmuje wynagrodzenie?
Syndyk przestaje zajmować wynagrodzenie po uprawomocnieniu się postanowienia o ustaleniu planu spłaty lub umorzeniu zobowiązań. Od tego momentu dłużnik otrzymuje wynagrodzenie w pełnej wysokości.
Po jakim czasie od wydania postanowienia o upadłości konsumenckiej sąd wydaje postanowienie o planie spłaty?
Plan spłaty wierzycieli jest ustalany po zakończeniu działań syndyka, wykonaniu ostatecznego planu podziału środków oraz zatwierdzeniu listy wierzytelności. Nie ma określonego czasu na wydanie postanowienia, ale proces może się wydłużyć, jeśli dłużnik posiada nieruchomości lub wartościowe ruchomości.
Czy jak ustanowiłem rozdzielność majątkową z żoną, to mogę być spokojny o zabezpieczony w ten sposób majątek?
Rozdzielność majątkowa jest skuteczna w stosunku do masy upadłości, jeśli została ustanowiona co najmniej dwa lata przed złożeniem wniosku o upadłość konsumencką. Jeśli rozdzielność została ustanowiona później, umowa może zostać uznana za nieważną.
Co się dzieje, jeśli syndyk uzna dokonanie czynności (sprzedaż lub darowiznę) przez upadłego za bezskuteczne?
Jeżeli czynność upadłego jest uznana za bezskuteczną, to, co ubyło z majątku upadłego, podlega przekazaniu do masy upadłości. Jeśli przekazanie w naturze jest niemożliwe, do masy upadłości wpłaca się równowartość w pieniądzu. Druga strona czynności może zwolnić się z obowiązku, płacąc różnicę między wartością rynkową a wartością otrzymanego świadczenia.
Co się dzieje z postępowaniami egzekucyjnymi prowadzonymi przez komornika sądowego i skarbowego po złożeniu wniosku o upadłość konsumencką?
Postępowania egzekucyjne nie ulegają zmianie po złożeniu wniosku o upadłość. Dopiero ogłoszenie upadłości konsumenckiej powoduje zawieszenie i umorzenie postępowań egzekucyjnych skierowanych do majątku wchodzącego w skład masy upadłości.
Czy będę wzywany na rozprawę o ogłoszenie upadłości konsumenckiej?
Nie, sąd może orzekać na posiedzeniu niejawnym. Często dłużnik dowiaduje się o ogłoszeniu upadłości od syndyka lub po otrzymaniu postanowienia sądu.
Wraz z żoną złożyliśmy dwa oddzielne wnioski o upadłość konsumencką, a za niektóre długi odpowiadamy solidarnie. Czy to oznacza, że nasze postępowania upadłościowe będą prowadzone razem?
Nie, są to dwa odrębne postępowania. Dla każdego z upadłych sporządza się osobne listy wierzytelności oraz plany podziału funduszów masy upadłości, w których uwzględnia się zaspokojenie wierzytelności, za które upadli odpowiadają solidarnie.
Ile czasu ma wierzyciel na zgłoszenie wierzytelności?
Wierzyciel ma 30 dni od publikacji ogłoszenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych na zgłoszenie wierzytelności do syndyka. Późniejsze zgłoszenie wymaga dodatkowej weryfikacji i może wydłużyć proces.
Co się stanie, jeśli nie podam prawdziwych informacji we wniosku upadłościowym co do majątku?
Podanie nieprawdziwych danych we wniosku o ogłoszenie upadłości podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. To samo dotyczy podawania nieprawdziwych informacji w trakcie postępowania.
Czy poręczyciel kredytu może ogłosić upadłość konsumencką?
Tak, poręczyciel kredytu może ogłosić upadłość konsumencką, jeśli od co najmniej 3 miesięcy nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań i nie prowadzi działalności gospodarczej.
Czy złożenie wniosku o upadłość konsumencką wstrzymuje egzekucję komorniczą i licytację nieruchomości?
Samo złożenie wniosku nie wstrzymuje egzekucji ani licytacji nieruchomości. Dopiero ogłoszenie upadłości konsumenckiej powoduje zawieszenie tych postępowań.
O co pyta sąd podczas rozprawy o ustalenie planu spłaty?
Sąd pyta o przyczynę powstania zadłużenia, obecne dochody, możliwości zarobkowe, stan zdrowia, liczbę osób na utrzymaniu dłużnika oraz koszty życia dłużnika.
Czy upadłość konsumencka obejmuje długi alimentacyjne?
Długi alimentacyjne nie podlegają umorzeniu w ramach upadłości konsumenckiej. Dotyczy to także zobowiązań wynikających z rent, kar grzywny, nawiązek i świadczeń pieniężnych orzeczonych przez sąd oraz długów świadomie pominiętych przez dłużnika.
Czy upadłość konsumencka obejmuje długi podatkowe?
Tak, upadłość konsumencka obejmuje długi podatkowe, które mogą zostać umorzone w ramach postępowania upadłościowego.
Czy osoba fizyczna może ogłosić upadłość konsumencką?
Tak, osoba fizyczna może ogłosić upadłość konsumencką, jeśli od co najmniej 3 miesięcy nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań.
Czy osoba fizyczna, która zamknęła działalność gospodarczą, może ogłosić upadłość konsumencką?
Tak, osoba fizyczna, która zamknęła działalność gospodarczą, może ogłosić upadłość konsumencką, jeśli od co najmniej 3 miesięcy nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań.
Czy osoba fizyczna, która zawiesiła działalność gospodarczą, może ogłosić upadłość konsumencką?
Nie, działalność gospodarcza musi być zamknięta. Zawieszenie działalności nie uprawnia do ogłoszenia upadłości konsumenckiej.
Gdzie można uzyskać informacje o osobie, która ogłosiła upadłość konsumencką?
Informacje o osobach, które ogłosiły upadłość konsumencką, można uzyskać w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
Czy mając emeryturę, syndyk będzie potrącał mi z emerytury takie same kwoty jak komornik?
Jeśli ogłoszono upadłość, upadły może zwrócić się do sądu o zmniejszenie kwoty potrącanej z emerytury na rzecz masy upadłości. Sąd może także zdecydować, że z emerytury nie będą dokonywane potrącenia.